online leren

ONLINE LEREN & DIDACTIEK

Maart 2020 zijn we in het onderwijs binnen twee dagen omgeschakeld naar online leren. Dat was een behoorlijke omschakeling. Het online leren zal ongetwijfeld op allerlei manieren ingevuld zijn: met synchrone lessen waarbij de docent via videovergadering aan de hand van een powerpoint uitleg geeft, met opdrachten die leerlingen zelfstandig uitvoeren, met asynchrone lessen waarbij leerlingen op het door hen gewenste moment naar de gefilmde uitleg kijken. ICT medewerkers en systeembeheerders hebben op veel scholen meegeholpen om de online lessen technisch mogelijk te maken. Daarbij zijn verschillende mogelijkheden ingezet: Magister, Microsoft Teams, Google Classroom, Zoom etc. In deze toelichting zal ik zowel technische en didactische aspecten aan de orde stellen, met betrekking tot verschillende werkvormen die u kunt inzetten bij online leren.

VOORBEREIDEN VAN ONLINE LESSEN

Voorbereiding van de les en videovergaderingen
Er zijn verschillende systemen beschikbaar, variërend van microsoft teams, google hangouts, zoom, bigbluebutton etc. Om een systeem vooraf even goed te testen, kunt u het beste ofwel met PC en laptop of met laptop en mobiel, zelf bekijken hoe de presentatie overkomt voor anderen.  U kunt ook met een collega samenwerken om de mogelijkheden uit te testen, dat werkt snel en praktisch, ook bij eventuele technische problemen. Door het scherm te delen met uw collega, kunt u snel leren hoe e.e.a. goed werkt en de mogelijkheden zijn.

Vooraf technisch even testen of alle schakelingen goed werken
Door vooraf even goed te testen of alle schakelingen goed werken (tussen videovergadering en powerpoint; tussen powerpoint en youtubevideos etc.) blijft de aandacht van leerlingen bij de les. Leerlingen geven aan dat zij het vervelend vinden als een les herhaald verstoord wordt door technische problemen.

Powerpoint met vooraf ingesproken tekst opnemen en opslaan als video
Powerpointfilm is eenvoudig te maken door via ‘bestand’ naar ‘exporteren’ te gaan. Vervolgens klikt u op ‘een video maken’, formaat HD (720) zal volstaan en geeft een minder groot bestand. Daarna klikt u op ‘tijdsinstellingen en gesproken tekst opnemen’, en dan start u (linksboven) de opname terwijl u inspreekt en de powerpoint afspeelt op het door u gewenste tempo. U sluit dit bestand af. Daarna klikt u via ‘exporteren’ op ‘video maken’ en dan kunt u ofwel een MP4 of WMV bestand maken voor uw leerlingen. Zo kunnen (ook niet aanwezige) leerlingen later de uitleg nog bekijken.

Big ideas centraal stellen
In online lessen is het extra belangrijk om leerlingen te laten focussen op de kern. Door de ‘big ideas’ (kernconcepten) centraal te stellen in de les, en indien mogelijk maar 1 big idea in de les aan de orde te stellen, kunnen leerlingen zich beter en gemakkelijker verdiepen. Daarbij is het belangrijk om ook voldoende nieuwe inzichten aan te reiken en hen waar mogelijk keuzeopdrachten en oefenopdrachten te geven zodat zij niet de hele dag aan het kijken/luisteren zijn. Afwisseling is bij het online leren voor leerlingen extra belangrijk om de aandacht bij het leren te houden.
Big ideas: Mitchell, I., Keast, S., Panizzon, D., & Mitchell, J. (2017). Using ‘big ideas’ to enhance teaching and student learning. Teachers and Teaching23(5), 596-610.https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13540602.2016.1218328


GEVEN VAN ONLINE LESSEN

Start van de les: uw leerlingen in beeld krijgen
Bij het starten van een les op school hebt u doorgaans waarschijnlijk ‘wandelgangengesprekjes’ met de leerlingen die binnenkomen. Doet u dat ook bij het starten van een online les, zorgt u dat leerlingen zich gezien/gehoord voelen, dat is nu extra belangrijk. Dat vraagt in een online omgeving wel dat u zich tot specifieke leerlingen richt. In een videovergadering met meerdere leerlingen, reageren zij minder snel wanneer u ongericht vragen aan hen stelt. (Ook bij het beëindigen van de les is het belangrijk om uw leerlingen te zien/horen, dat kan eventueel ook nog door individuele chats met leerlingen als er niet voldoende tijd is).

Aanwezigheid/absenties melden
Aanwezigheid registeren gaat gemakkelijker door bij het vooraf bepaalde startmoment van de les, tijdelijk even een printscreen te maken van de aanwezige leerlingen (die te zien zijn op uw scherm) en dan tijdens een rustiger moment in de les de absenten in te voeren. Dan kunt u de les rustig en met aandacht voor uw leerlingen opstarten.

Werken met groepsopdrachten en videovergaderingen
Leerlingen vinden het vaak motiverend om met hun klasgenoten samen te werken aan een opdracht. Juist nu zien zij hun klasgenoten niet en kan het hen extra motiveren om samen te werken aan groepsopdrachten. U kunt in de meeste systemen eenvoudig groepen laten samenwerken door hen een per groepje een eigen videovergadering te laten houden en zo samen te werken. Daarbij kunt u als docent ook op gezette tijden meedoen om vragen te bespreken. Voorbeeld: Microsoft teams – kanalen maken voor een groepsopdracht, daarin kunnen leerlingen dan met elkaar overleggen via videovergadering of chatten. Leerlingen hebben vrijwel allemaal een smartphone en kunnen daarmee ook videobellen en audio gebruiken.

Microsoft teams, kanalen maken en werken met class notebook in teams
In microsoft teams hebt u voor elke groep waarschijnlijk een team aangemaakt. Binnen teams kunt u ook nog ‘kanalen’ aanmaken voor overleg over groepstaken. Via de tab ‘bestanden’ kunt u ook allerlei documenten aanreiken waar leerlingen mee werken. Class notebook is eveneens in te voegen in microsoft teams. Via de app class notebook, kunt u eerst per klas en per leerling submappen aanmaken, bijvoorbeeld een map per opdracht zie zij uit moeten werken en daarnaast een map met logboek of procesverslag (zodat u als docent het leerproces van uw leerlingen kunt volgen). Daarnaast kunt u in class notebook klassikale pagina’s aanmaken met opdrachten die leerlingen moeten uitvoeren en met extra tips/aanwijzingen of de planning. U kunt ook pagina’s aanmaken waarbij leerlingen samen kunnen werken aan een opdracht. Terwijl leerlingen werken aan hun opdrachten in class notebook, kunt u als docent met hen meekijken tijdens de les maar ook na afloop. U kunt hen audio-feedback geven (via ‘invoegen’) of schriftelijke feedback geven. Op deze manier hebben leerlingen in één systeem alles bij de hand en dat maakt dat zij doelgerichter kunnen werken. U kunt hen als docent ook gemakkelijker begeleiden omdat u binnen hetzelfde systeem kunt werken. Daarmee is de effectieve leertijd in de les groter. Bovendien kunt u de voor leerlingen zo belangrijke begeleidingstijd vergroten omdat u geen tijd kwijt bent met het opstarten van verschillende systemen.

Een vergelijkbare manier van werken is ook mogelijk met bijv. google classroom. 

DIDACTIEK EN ONLINE LEREN DOOR EN OVER KUNST

DIDACTIEK EN ONLINE LEREN (algemeen)

ONLINE & FORMATIEF EN SUMMATIEF EVALUEREN

MENU