Vakdidactiek - intro


Op deze plaats kunt u informatie vinden over de vakdidactiek van de kunstvakken.
VAKDIDACTIEK: Het bepalen van adequate leerdoelen, passend bij de eindtermen van het vak. Het ontwikkelen van leerzame leertaken. Het ontwikkelen van effectieve leeractiviteiten. Het ontwikkelen van effectieve werkvormen. Het toetsen van de leerdoelen (summatief) en het leerproces (formatief). Het begeleiden van het leerproces.

VAKDIDACTIEK

  • Op deze pagina kunt u de informatie over de doorlopende leerlijn van de Hybride Kunsteducatie vinden.
  • Op de sub-tabs zijn verschillende vakdidactische visies beschreven.
  • De eindtermen/handelingsindicatoren voor eerstegraads docenten Kunsttheorie zijn beschreven. Eveneens zijn literatuurlijsten samengesteld, gericht op de kennisbasis voor eerstegraadsdocenten in de Kunsttheorie, zowel voor wat betreft didactische literatuur, literatuur voor Kunst Algemeen en Kunst Analyse.
  • Bij de link verdiepingsliteratuur kunt u aanvullende literatuur vinden met betrekking tot de didactiek van de Kunsttheorie.

DOORLOPENDE LEERLIJN HYBRIDE KUNSTEDUCATIE - LEREN OVER EN DOOR KUNST & CULTUUR 

  • Doorlopende leerlijn hybride kunsteducatie: Het overzichtsdocument met alle gegevens en achtergrondinformatie over hybride kunsteducatie is te downloaden via: Doorlopende leerlijn hybride kunsteducatie. Wat is leren over en door kunst en cultuur in de 21ste eeuw? Wat zijn de 21ste eeuwse kunstvaardigheden die je leert bij het leren over en door kunst en cultuur? De doorlopende leerlijn hybride kunsteducatie bestaat uit A) een kunstvaardigheden leerlijn, is gericht op het steeds verder ontwikkelen van het geheel van de 21ste eeuwse kunstvaardigheden: affectieve, sensomotorische, cognitieve, creatieve, metacognitieve en sociale vaardighedenZie: kunstvakvaardigheden voor docenten en de kunstvakvaardigheden voor leerlingen en model van de hybride kunsteducatie  B) een conceptuele - kunstkennis - leerlijn is gericht op het leren door en over kunst in verschillende contexten, vanuit ervaringen met actuele kunstcontexten. De conceptuele - kunstkennis - leerlijn wordt gekenmerkt door embodied, imaginative cognition en bestaat uit vier kennisdomeinen: kunstvocabulaire kennis (zie schema; begrippenlijst); conceptuele kennis (kernconcepten en contexten als tijden, plaatsen en functies van kunst zie kunstgeschiedenis en kunst algemeen); procedurele kennis en attitudes (kunstvaardigheden toepassen in verschillende contexten; presenteren; communiceren en samenwerken, bijvoorbeeld kunst analyseren of het geven van peerfeedback adhv rubrics); metacognitieve kennis (kennis en inzicht over het eigen leren (uitvoeren) van kunstvaardigheden; het eigen waarderen van kunst en zelfkennis en zelfbewustzijn, bijvoorbeeld via zelfevaluatie van het eigen (bijv. beeldende, creatieve) proces en product, zie beoordelingsmatrix). De matrix van de doorlopende leerlijn hybride kunsteducatie legt een verbinding tussen de kunstvaardigheden-lijn en de conceptuele- kunstkennis-lijn.

WAT IS LEREN?

EEN DEFINITIE VAN LEREN
Het ontstaan of tot stand brengen, door middel van het selecteren, opnemen, verwerken, integreren, vastleggen en gebruiken van en het betekenis geven aan informatie door individuen, groepen of (deel)organisaties, van relatief duurzame veranderingen in kennis, houding en vaardigheden en/of in het vermogen om te leren. (R.J. Simons, 2010).

WAT IS EFFECTIEF LEREN?
'Wanneer docenten leren denken over doceren vanuit het perspectief van het leren door hun leerlingen, en leerlingen leren denken over leren vanuit het perspectief van doceren, ontstaat de optimale situatie voor effectief leren, dan laten leerlingen het zelfregulerende vermogen (self-monitoring, self- evaluation, self-assessment, self-teaching) zien, dat het meest gewenst is bij het leren.'  Hattie (2009 – op basis van meer dan 800 meta-analyses)

WAT IS LEREN OVER EN DOOR KUNST? - pdf bestand

WAT KENMERKT HET DOMEIN VAN DE KUNST?
Kunst is een discipline of domein. Het bevat een kenmerkende eigen wijze van ervaren, denken (discours) en creëren: via beelden, dans, muziek of drama. Kennisverwerving in de kunst is fundamenteel anders dan bijvoorbeeld kennisverwerving in het logisch-mathematische of linguïstische domein:
- Leren door en over kunst is een sensomotorisch, affectief, (meta-)cognitief, creatief, en sociaal proces van embodied, imaginative cognition en creativiteit.
- Creëren bij de kunstvakken is gericht op transformatie van het bestaande, door geïntegreerde waarneming, analyse, conceptualisering & gematerialiseerde verbeelding.
(Efland, 2004; Gardner, 2007; Goodman, 1976; Immordino-Yang & Damasio, 2007; Immordino-Yang, 2009; Plucker et al, 2004).

WAT KENMERKT HET LEREN OVER EN DOOR KUNST?
- Embodied cognition gaat over de wisselwerking tussen lichaam en geest in leerprocessen; abstracte concepten en de rede of ratio zijn gebaseerd op lichamelijke, emotionele en zintuiglijke ervaringen (Immordino-Yang & Damasio, 2007).
- Imagination of verbeeldingsvermogen is de handeling of het vermogen om mentale beelden te vormen van datgene wat niet aanwezig is of wat nog niet eerder ervaren werd. En het is de handeling of het vermogen om nieuwe ideeën of beelden te creëren door combineren en reorganiseren van eerdere ervaringen (Efland, 2004).
- Creativiteit is de interactie tussen vaardigheid, proces en omgeving waardoor een individu of groep een waarneembaar product kan maken dat als nieuw en als nuttig beschouwd kan worden in een bepaalde sociale context (Plucker, Beghetto & Dow, 2004).

AFFECTIEVE ASPECTEN IN HET LEREN OVER EN DOOR KUNST & FLOW

- Een Model van de esthetische ervaring van Leder H., Belke B., Oeberst, A., & Augustin, D. (2004). A model of aesthetic appreciation and esthetic judgements. In British Journal of Psychology, 95, pp. 489–508.

- Bullot & Reber (2013) ontwikkelden 'a psycho-historical framework for the science of art appreciation'. Zij leggen daarin een verband tussen de kunsthistorische kennis van beschouwers en hun waardering voor kunst.

- De Flow theorie van Csikszentmihalyi . FLOW is volgens Csikszentmihalyi een optimale ervaring:

“De toestand waarin mensen dermate betrokken zijn bij een activiteit dat ze alles om hen heen vergeten. Deze ervaring is zo positief dat het de moeite waard is om deze te herhalen zonder de noodzaak van een externe beloning. […] De optimale ervaring is iets wat wij doen gebeuren.” zie ook het model van The Hook

 

LINKS

  • Sir Ken Robinson: How to Escape Education’s Death Valley Sir Ken Robinson bespreekt in deze TED talk dat: diversiteit, nieuwsgierigheid en creativiteit drie belangrijke principes zijn waarop de mensheid gebaseerd is. Schoolsystemen wordt juist conformisme, (gestandaardiseerde) toetsing centraal staan. Hij bepleit leren op maat; maar ook het belang van docenten en hun professionele ontwikkeling als een investering in leerlingen en de toekomst.   
  • Diana Laufenberg: How to learn? From mistakes. TED talk over Ervaringsgericht en authentiek leren
  • EDUTOPIA - veel info over onderwijs