Home - intro en nieuws


                       WELKOM BIJ HET EXPERTISECENTRUM VAKDIDACTIEK KUNSTTHEORIE.

                                      Fotografie: Tomek Whitfield
De
afdeling vakdidactiek Kunsttheorie van het landelijk expertisecentrum Mens- en Maatschappijvakken stelt zich ten doel de kwaliteit van het onderwijs in de kunsttheorie te verbeteren.
Ze doet dat door het ontwikkelen, bijeenbrengen, delen en toepassen van vakdidactische kennis gericht op kunstanalyse, kunstgeschiedenis, kunst algemeen, CKV en museumeducatie. Het expertisecentrum kunsttheorie werkt aan vakdidactische producten, organiseert trainingen (die samen een leergang vormen) en geeft advies. De primaire doelgroepen zijn: lerarenopleidingen in de kunsttheorie en docenten in de kunsttheorie van het voortgezet onderwijs. Op deze website kunt u een overzicht van onze producten en diensten vinden. Kijk voor actuele informatie onder Nieuws. Op LinkedIn hebben we een Expertisecentrum kunsttheorie groep waar u zich voor aan kunt melden.

Inmiddels werken we vanuit het expertisecentrum-kunsttheorie intensief samen met: de Universitaire PABO Amsterdam Amsterdam, met het Stedelijk Museum, het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum en met de KU Leuven. Omdat we vanuit de universitaire lerarenopleidingen vooral specialistische kennis hebben op het gebied van de vakdidactiek van de kunsttheorie (in de bovenbouw) richten we ons in eerste instantie daarop. We verwijzen voor de vakdidactiek van de praktijk in de kunstvakken naar het expertisecentrum van ArtEZ en de masters kunsteducatie van de AHK, Willem de Kooning/Codarts, HKU, Hanze hogeschool/hogeschool Leeuwarden en Fontys/Zuyd.

Marie-Thérèse van de Kamp MA, MSc, Projectleider Expertisecentrum kunsttheorie, Vakdidacticus, ILO-UvA 
Anne Marie van der Vlies MA, Vakdidacticus Kunsttheorie, ILO-UvA
info@expertisecentrum-kunsttheorie.nl i.s.m.
Willemien Cuijpers MA, Docent Kunstgeschiedenis, ArtEZ en docent Kunst Algemeen en CKV, Beekdal Lyceum, Arnhem
Valentijn Rambonnet MA, Docent Kunst Algemeen en Museumdocent Stedelijk Museum en Rijksmuseum, Amsterdam 
Karen Wisselaar MA, Docent Kunst Algemeen, CKV en Nederlands, Linde College, Wolvega

NIEUWS:   

EXAMENS 2014 INFORMATIE VOOR DOCENTEN: op deze plek zullen we info over de examens kunst algemeen havo en vwo publiceren. Via onze nieuwsbrief proberen we net zoals vorig jaar een analyse van het examen te verspreiden. Inschrijven op onze nieuwsbrief kunt u doen via deze  tab. NB indien de nieuwsbrief eenmaal gepubliceerd is, ontvangt u deze niet meer via onze nieuwsbrief. Schrijft u zich dus tijdig in, indien u de analyses van de examens 2014 wenst te ontvangen.

 

 

EXAMENS 2014 KUNST ALGEMEEN INFORMATIE VOOR DOCENTEN EN LEERLINGEN: 10 GOUDEN TIPS VOOR EEN 10! EXAMENTRAINING KUNST ALGEMEEN (versie 2014) Voor docenten en leerlingen informatie over het voorbereiden op het centraal examen kunst algemeen (eveneens bruikbaar voor leerlingen kunstgeschiedenis). Klik hier (Garanties kunnen we helaas niet geven, maar we wensen alle leerlingen en docenten wel heel veel succes met de voorbereiding voor het examen). Kijk eventueel ook op de tab examens. Als je een voorbeeld wilt zien van de nieuwe lay out van de centrale examens voor kunst algemeen kun je op deze link klikken, op de website van het cito kun je een demo downloaden van autoplay met een aantal voorbeeldvragen en fragmenten. 

 

 

NIEUWSBRIEF via de tab links onderaan kunt u zich aanmelden voor onze nieuwsbrief.  

 

 

 NIEUW OP DEZE WEBSITE - LEREN OVER EN DOOR KUNST & CULTUUR: Wat is leren over en door kunst en cultuur? Wat zijn de kunstvaardigheden die je leert bij het leren over en door kunst en cultuur? Achtergronden kunt u vinden via deze tab. Het tekstbestand kunt u hier vinden: pdf bestand en een powerpointpresentatie kunt u hier vinden: Leren over en door kunst © 2012, MTAvdKamp. De kunstvakvaardigheden voor docenten en de kunstvakvaardigheden voor leerlingen .Indien u dat wilt kunt u deze op A3 formaat printen voor in uw lokaal, om zo goed zicht te houden op de belangrijkste doelen die je wilt nastreven tijdens de lessen, net zoals de poster van de kleurencirkel in veel kunstvakken hangt om leerlingen daarop te wijzen als zij bezig zijn, zo zouden de kerndoelen van het leren over en door kunst en cultuur goed in het zicht mogen zijn.

NIEUW OP DEZE WEBSITE - DE HERZIENE TAXONOMIE VAN BLOOM VAN DE COGNITIEVE LEERDOELEN EN DE TAXONOMIE VAN DE AFFECTIEVE LEERDOELEN De verschillende leerdoelen kunnen vervolgens desgewenst bekeken worden met behulp van taxonomieën. De Herziene taxonomie van Bloom is een belangrijk instrument voor het bepalen van leerdoelen en leeractiviteiten en voor het evalueren daarvan. Via de tab Doelstellingen kunt u meer informatie vinden over de leerniveaus, leeractiviteiten en werkvormen die te verbinden zijn aan deze herziene taxonomie van Bloom. Naast de taxonomie van de cognitieve leerdoelen, ontwikkelden Krathwohl, Bloom & Masia reeds in 1964 een Taxonomie van de affectieve leerdoelen. Het interessante van die taxonomie is, dat zij daarin juist voorbeelden opgenomen hebben gerelateerd aan kunst. Voor het leren over en door kunst is deze taxonomie van de affectieve leerdoelen daarom erg waardevol om te bestuderen: dit zodat de leerdoelen van het leren over en door kunst, niet eenzijdig cognitief ingevuld worden. Affectieve doelen zoals betrokkenheid, waardering, inlevingsvermogen en empathie zijn essentiële aspecten van het domein kunst maar uiteraard ook van een brede vorming van leerlingen en dus van belang voor het leren over en door kunst. Overigens is deze taxonomie beslist ook interessant met betrekking tot de recente constateringen van de inspectie in 2014 dat leerlingen in Nederland minder gemotiveerd zouden zijn. U kunt met behulp van deze taxonomie voor uzelf eens observeren of en in hoeverre daarvan sprake is bij uw leerlingen en hoe u daaraan mogelijk iets zou kunnen verbeteren samen met uw collega's en uw leerlingen.

  
NIEUW OP DEZE WEBSITE - ACTIVERENDE WERKVORMEN:
Willemien Cuijpers ontwikkelde nieuwe opdrachten waarin actieve werkvormen gericht op kunst analyseren en kennis van kunst toepassen centraal staan: een opdracht is gericht op actief kunst analyseren en 'Le Déjeuner sur l'Herbe', een andere opdracht is 'Typisch Modernisme' en een opdracht 'Kernconcepten in het modernisme en de massacultuur', evenals een memory met 'zelfportretten' deze opdrachten zijn te vinden onder de tabs kunstgeschiedenis twintigste eeuw ; kunst algemeen modern.

 

NIEUW OP DEZE WEBSITE - DIFFERENTIEREN: Marie-Thérèse van de Kamp ontwikkelde een nieuwe opdracht die zowel gericht is op 'Differentiëren als hogere orde denkvaardigheid/ hogere orde docentvaardigheid' 

- Lesbeschrijving en achtergrondteksten kernconcepten voor docenten 

- opdrachtbeschrijving en Opdrachtkaartjes voor leerlingen.
Daarbij kunnen deze nieuwe documenten mogelijk behulpzaam zijn? 

- een A4tje met het Kunstanalyse begrippenlijst_schema 

- een A4tje met de Herziene taxonomie van Bloom 

- de nieuwe versie van het ILO UvA Kunstanalyse model Kunst Algemeen versie 2014  

- de nieuwe versie van de ILO UvA beoordelingsmatrix voor kunstanalyse  bij kunst algemeen  

In deze overzichten ziet u de denkvaardigheden die bij kunst analyseren een rol spelen en waaraan u leeractiviteiten kunt verbinden. Daarnaast ziet u de vakspecifieke begrippen voor kunstanalyse waarop de leeractiviteiten gericht kunnen worden.  

 

NIEUW BBC - "Artists have structurally different brains compared with non-artists, a study has found."  Participants' brain scans revealed that artists had increased neural matter in areas relating to fine motor movements and visual imagery. The research, published in NeuroImage, suggests that an artist's talent could be innate. But training and environmental upbringing also play crucial roles in their ability, the authors report.As in many areas of science, the exact interplay of nature and nurture remains unclear. Lead author Rebecca Chamberlain from KU Leuven, Belgium, said she was interested in finding out how artists saw the world differently."The people who are better at drawing really seem to have more developed structures in regions of the brain that control for fine motor performance and what we call procedural memory," she explained. Zie meer info: http://www.bbc.com/news/science-environment-26925271

 

NIEUW: Jeff Wall in het Stedelijk Museum. In het Stedelijk Museum in Amsterdam zijn 40 werken van Jeff Wall uit de periode 1996 tot 2013 te zien. Het is een indrukwekkende expositie geworden met een aantal zeer recente werken. Jeff Wall laat zich vaak inspireren door de cinematografie, de documentaire fotografie, de kunstgeschiedenis en zijn werk vraagt nauwkeurige beschouwing. Elk detail is weloverwogen geregisseerd. De beelden zijn daardoor raadselachtig en hoewel heel realistisch toch vaak vervreemdend. In dit document staan een aantal werken van Jeff Wall naast kunsthistorische werken geplaatst. Dit materiaal kan gebruikt worden ter voorbereiding van een museumbezoek maar ook in het kader van kunsttheorie lessen, bijvoorbeeld gericht op examentraining en het bestuderen van de beeldende middelen en aspecten van de voorstelling en vormgeving en inhoudelijke aspecten.

 

NIEUW: Marcel Wanders pinned up in het Stedelijk Museum. Afgelopen vrijdag was de spectaculaire opening van de tentoonstelling van het werk van ontwerper Marcel Wanders in het Stedelijk Museum in Amsterdam. In het Stedelijk Museum wordt een overzicht getoond van zijn werk uit de laatste 25 jaar. Veel creatieve vondsten (confetti in de vorm van vlinders; tafellaken met moiré-effect-vlekken; Delftsblauwe vazen met vingerafdrukken en vlekken als patronen), commerciële design-blockbusters zoals de hotels in Miami en Qatar - hij werd door de New York Times niet voor niets tot de lady Gaga van de designwereld uitgeroepen - een sprookjesachtige sfeer qua presentatie en een hybride vorm van kunst & design. Kritische kanttekeningen werden geplaatst door hoogleraar design Timo de Rijk die van mening is dat er in het recente werk van Wanders weinig sprake is van (technologische?) vernieuwing. Ook designcriticus Maes vindt Wanders teveel een stylist gericht op de commerciële markt van de nieuwe rijken. Zie bijvoorbeeld het artikel in Vrij Nederland. Hoewel je overdadige luxe en styling en 'het commercieel produceren voor de rijken der aarde' wel ziet in de tentoonstelling, zijn er wel degelijk vindingrijke ontwerpen/beelden te zien, die laten zien dat Marcel Wanders nog steeds een buitengewone creatieve denker is. Zijn hotel Andaz combineert vernieuwing aan het herkenbare, zoals herinneringen aan huiselijke sferen (lampen met draadjes geven herinneringen aan Brabantse (?) interieurs; geornamenteerde stoelpoten en donkere kasten doen denken aan Oudhollandse interieurs; lampen verwijzen naar planeten en naar de ontdekkingsreizen uit de 17e eeuw; Delfts blauwe vazen idem.). Je ziet vaak dat hij - en zijn ontwerpers en inspiratiebronnen (niet altijd duidelijk is wat van wie precies afkomstig is alles valt onder de merknaam Wanders) - allerlei werelden met elkaar in verband brengen, allerlei voorbeelden citeren en weer aanpassen op een verfrissende en eigengereide manier: je ziet daarin zowel postmodernistische aspecten maar in de strakke stilering ook verwijzingen naar het modernisme (hybride ook in dat opzicht). Overigens geeft Wanders zelf in 'What the Art'  aan dat hij niet alleen voor de markt van de 'rich and famous' werkt, maar ook betaalbare producten heeft ontworpen. Een overzichtstentoonstelling van een ontwerper die tot de top vijf van toonaangevende internationale ontwerpers beschouwd wordt is zeker gerechtvaardigd. Zowel vanwege zijn designklassiekers als The knotted chair (die trouwens geknoopt werd door Driessens & van den Baar van Wandschappen), zijn Set up shades, zijn tafellaken met moiré-effect,  Meer info: Stedelijk Museum; impressie: video van de opening; website van Marcel Wanders met o.a. info en afbeeldingen over het hotel Andaz.

 

NIEUW M.T.A. van de Kamp & A.M. van der Vlies. (2013). CKV versie 2.0. Hoe kunnen we leerlingen nog beter leren kunst te waarderen. Een publicatie, verschenen tijdens de CKV docenten dag van 4 oktober 2013, van het Expertisecentrum Vakdidactiek Kunsttheorie / Interfacultaire lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam, 2013. 

 

NIEUW De top 100 van meest iconische beeldende kunstwerken van de afgelopen vijf jaar volgens art info.

NIEUW In NRC handelsblad verscheen zaterdag 28-12-2013 in de opiniebijlage een artikel van microbioloog Rosanne Hertzberger getiteld 'Moderne kunst is oud'. Daarin geeft zij aan dat de interesse voor moderne kunst achter zou blijven. Zij schrijft "In Nederland steeg het museumbezoek dit jaar spectaculair. Maar de moderne kunst bleef achter. Daar zijn waarschijnlijk honderd-en-een andere oorzaken voor te bedenken, maar misschien speelt mee dat het hedendaagse nogal grijs is, modern conservatief." Wat ze hier precies bedoelt met het hedendaagse is niet helemaal duidelijk, modern en hedendaags worden door elkaar gebruikt. Maar de tendens is een pleidooi voor wat meer traditionele, gangbare en figuratieve vormen van beeldende kunst. Kunst met een hoge mate van 'fluency' - interessant in dit kader is daarom het model van Bullot & Reber over de waardering voor moderne kunst. Waardering voor moderne kunst vergt inzicht in de functie van 'disfluency' in de moderne en hedendaagse kunst. Het beeld dat Hertzberger hier schetst over de publieke belangstelling voor moderne/hedendaagse kunst (ook kunst met een grotere mate van disfluency), rijmt overigens niet met de feitelijke gegevens die beschikbaar zijn over de bezoekersaantallen voor moderne en hedendaagse kunst. In de afgelopen jaren waren bijvoorbeeld exposities van Anish Kapoor; Damien Hirst; Ai Wei Wei; Antony Gormley; Francis Alys; Mariko Mori; Tino Sehgal nationaal/internationaal grote publiekstrekkers, zie voor meer info over 2012 en 2011 (het rapport over 2013 is nog niet verschenen - maar De Pont had bijvoorbeeld al twee publiekstrekkers met de expositie van Ai Wei Wei in 2012: 55.000 bezoekers en de expositie van Anish Kapoor in 2012/2013: 58.000 bezoekers). Het rijmt ook niet met de opbrengsten uit verkoop van moderne en hedendaagse kunst als je dat als indicator voor de waardering van hedendaagse kunst zou willen gebruiken, zie artprice 2012.

COLLEGE VOOR EXAMENS PAST BEGRIPPENLIJST KUNST ALGEMEEN VOOR 2015 AAN. Vanuit het expertisecentrum kunsttheorie hebben we een brief verzonden aan het cve over de filmische vormgeving zoals opgenomen in de begrippenlijst van de syllabus. Daarin werden tot de filmische vormgeving gerekend: cameravoering/opnametechniek, montage en special effects. Filmwetenschappers van de UvA gaven echter aan dat onder de filmische vormgeving vallen: cinematografie; montage; mise-en-scene en geluid. 'Met de term filmvormgeving wordt geprobeerd uit te drukken hoe film betekenis genereert: en dan is duidelijk dat ook mise-en-scène en geluid erbij horen. De enige onjuiste invulling is die die gebruikt wordt in de cve-syllabus." Het cve geeft nu aan dat zij filmvormgeving aangepast heeft, maar kiest daarbij niet voor de adviezen vanuit de filmwetenschap. In plaats daarvan kiest het cve voor filmtechnische vormgeving (= cameravoering/opnametechniek en montage) en vervolgens voor spel en theatervormgeving. Geluid als onderdeel van de filmtechnische vormgeving valt in de cve indeling zowel onder de montage - alleen het opgenomen geluid - als onder spel en onder theatervormgeving. Mise-en-scene in film valt volgens het cve eveneens onder spel en enscenering onder theatervormgeving, ook al is al is dit in film wezenlijk anders dan in het theater. Dat dit tot verwarring kan leiden liet het vwo examen kua van afgelopen jaar al zien. Kunt u deze veranderingen goed aan uw leerlingen uitleggen? Het is onnavolgbaar qua indeling en gaat geheid opnieuw veel discussie opleveren in de examens van 2015. In de syllabus voor het V.W.O. examen van 2015 (voor het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs!) geeft het cve aan: "Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling volledig uitgewerkte beschouwingsmodellen voor de verschillende kunsten te presenteren die wetenschappelijk volledig kunnen worden onderschreven. Daarmee zouden we ons doel uit het oog verliezen, nog afgezien van het feit dat wetenschappers het niet altijd met elkaar eens zijn. Het doel van deze bijlage is om docenten en examenkandidaten handvatten te bieden, om begrippen uit de verschillende kunstvakdisciplines te kunnen hanteren en daarbij op zinvolle wijze overeenkomsten en verschillen tussen disciplines te kunnen duiden. Dit vraagt niet om wetenschappelijk genuanceerde indelingen, maar om een pragmatisch overzicht dat de verschillende kunstvakken recht doet." Het punt is dat de indeling volgens de filmwetenschap veel helderder is (geluid is bijv. 1 categorie en niet verspreid over 3 categorieën) en filmwetenschappers zijn het juist wel eens over de middelen voor filmische vormgeving: 1: cinematografie; 2: montage; 3: mise-en-scene/art-direction en 4: geluid. Ze zijn het ook eens over de onjuistheid van de cve-syllabus. Het cve verwart hier kennelijk feiten en meningen. De gegeven argumentatie door het cve getuigt helaas niet alleen van gebrek aan deskundigheid op het gebied van film maar ook van een dédain voor de kennis van filmwetenschappers. Bovenal: het helpt docenten en examenkandidaten juist niet omdat het tot verwarring leidt. U kunt de gewijzigde begrippenlijst vinden in de syllabus voor 2015 via www.examenblad.nl. Overigens kunt u ook gewoon de correcte indeling hanteren die door de filmwetenschap wel onderschreven wordt, dat valt onder artikel 3.3 van het beoordelingsvoorschrift van de examens. Wilt u weten waar het probleem precies in zit met betrekking tot film? klik op deze link.

FINDING YOUR PASSION DOES CHANGE EVERYTHING! In this new RSA Shorts video, Sir Ken Robinson argues that education, organisations and communities need to be built on a model of diversity rather than conformity, so that every individual is able to discover and develop their unique talents and abilities. Zie deze link

TIJDLIJN VAN DE MODERNE KUNST Een tijdlijn van de moderne en hedendaagse kunst van 1900 tot 2010 van R. Choetzlein.


KASIMIR MALEVICH EN DE RUSSISCHE AVANT-GARDE. Vanaf zaterdag 19 oktober is de Malevich tentoonstelling te bezichtigen in het Stedelijk Museum. Informatie over het zwarte vierkant van Malevich is te vinden op deze website. Op AVRO's kunstuur is een special over Malevich te zien, via deze link. Over de futuristische opera 'Overwinning op de zon' die in 1913 werd opgevoerd en bij de opening opnieuw opgevoerd is, is meer info te vinden via de website van het Van Abbe Museum. In het Stedelijk Museum is voor families een Kasimir Lab gemaakt: dat laat een perfecte match tussen inhoud van het werk van Malevich en een educatieve vormgeving voor kinderen en ouders zien: op een grote wand kun je met magneetvormen zelf composities maken met kleuren en vormen op postkaarten kun je brainstormen over inhouden als tijd en ruimte. Het geheel is prachtig vormgegeven, speels van karakter en daagt uit tot creatief denken. Het maakt tegelijkertijd de kern van het werk van Malevich goed toegankelijk. Meer info.

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE ONDERWIJSRAAD IN NRC (2-11-2013): ONDERWIJS IS MEER DAN ALLEEN METEN EN TOETSEN. Zaterdag 2 november was in een erg goede ingezonden brief van Geert ten Dam, voorzitter van de Onderwijsraad te lezen dat de Onderwijsraad zich de vraag heeft gesteld of het Nederlandse onderwijs klaar is voor de toekomst. In de brief worden drie obstakels beschreven die een verdere verbetering en vernieuwing van het onderwijs in de weg staan. (Samenvatting: ) Ten eerste is een duidelijke visie op wat leerlingen moeten leren nodig volgens de onderwijsraad. Daarbij zou de aandacht niet eenzijdig op prestaties op het gebied van taal en rekenen en rendement gericht moeten zijn maar zou er meer aandacht kunnen zijn voor het bredere vakkenaanbod, voor algemene vorming en in het MBO voor de beroepspraktijkvorming. De nieuwe generatie moet volgens de onderwijsraad goed/beter presteren in Nederlands en wiskunde maar om een weg in de samenleving te vinden zijn andere vakken zoals geschiedenis, filosofie, cultuureducatie, burgerschapsvorming, ICT ook van belang. [...] Ten tweede is de bemoeienis van de overheid met de inhoud van het onderwijs en de leerprestaties toegenomen. Scholen moeten vanuit een eigen visie een voor hun leerlingen passend onderwijs kunnen realiseren - en de kwaliteit ervan bewaken. Daarbij gaat het ook om de manier waarop zij leerlingen hun persoonlijkheid of beroepsidentiteit helpen te vormen. [...] Ten derde dreigt de eigenwaarde van leerlingen die cognitief niet goed presteren, een deuk op te lopen. Maatschappelijk succes en verdiensten lopen steeds vaker via het pad van goede prestaties in het onderwijs. [..] Tot slot pleit de raad voor meer waardering van niet-cognitieve capaciteiten. De samenleving heeft ook behoefte aan creativiteit, probleemoplossend vermogen, samenwerking, culturele en morele sensitiviteit, zorgzaamheid en vakmanschap. [...] Een samenleving die werk maakt van goed onderwijs voor elke burger is rijker, socialer en democratischer dan een samenleving die dit niet doet. Aanstaande maandag verschijnt een publicatie 'Stand van educatief Nederland' van de Onderwijsraad hierover. Zie de website van de onderwijsraad  

ONDERWIJS EERST "Onze woorden kunnen de hele wereld veranderen omdat we allemaal samen werken voor één doel: onderwijs. En als we ons doel willen bereiken, moeten we onszelf krachtiger maken door onszelf met kennis te wapenen en moeten we onszelf beschermen door eenheid en samenwerking. Boeken en pennen zijn onze machtigste wapens. Eén kind, één docent, één boek en één pen kunnen de wereld veranderen. Onderwijs is de enige oplossing. Onderwijs eerst!" Malala Yousoufzai, toespraak bij VN 12-7-2013.  (afb rechts: 'Buddha collapsed out of shame' een prachtige film van Hana Makhmalbaf (Iran/Fr) over een klein meisje dat heel graag naar school wil maar daarin veel tegenwerking ondervindt. Ze moet al heel veel overwinnen om een schrift, een pen en een plaats in school te bemachtigen.) Kijk beslist ook het programma collegetour met Malala Yousoufzai

 

WAAROM HEBBEN WE KUNST NODIG?  In de volkskrant een interview met filosoof Alain de Botton: "Kunst is een geconcentreerde dosis van goede dingen in de wereld. Het herinnert ons aan wat liefde is, wat creativiteit is, goedheid, vrijheid. Kunstwerken kunnen ons leven beter maken, deels omdat we emoties herkennen, en deels omdat we opnieuw in aanraking komen met emoties die we verloren waren. We moeten zo vaak sterk zijn dat we steeds slechter worden in zacht en aardig zijn. Kunst nodigt ons uit weer aardig te zijn.' Interessante insteek van de Botton. Zijn pleidooi om meer aandacht te besteden aan datgene wat menselijk en herkenbaar is in kunst is waardevol, zeker als aanknopingspunt om kunst voor een breder publiek toegankelijk te maken. Maar iedere kunstenaar, kunstdocent of kunsthistoricus weet dat de specifieke vormgeving, het leren zien van details in de vormgeving van kunst ('dat ingewikkelde technische gedoe' dus) het kijken naar kunst nu juist bijzonder en boeiend maakt. Een leerling gaf aan op de vraag: Wat zou je willen leren in het museum? "Ik zou meer en beter willen leren zien wat ik zelf nog niet zie.lees meer kijk ook op de website: art as therapy

 
OECD OVER INNOVATIE VAARDIGHEDEN Bij de afdeling Innovatie en onderwijs van de OECD doet men onderzoek naar de innovatievaardigheden. Hoofd van deze afdeling, Dirk van Damme, was in het voorjaar bij OCW aanwezig met een presentatie waarin hij de brede opdracht van onderwijs vanuit een skills perspectief toonde. Op de website van de OECD zijn diverse presentaties te vinden die erg interessant zijn om te bekijken. (Education for innovation driven societies; Progression in student creativity in school ; Innovation and creativity in higher education)

 
ART FOR ART'S SAKE

Winner, Goldstein en Vincent-Lancrin deden in opdracht van de OECD onderzoek naar transfer-effecten van kunstonderwijs op: academische vaardigheden, kritisch en creatief denken en sociale vaardigheden en attitudes. Daarvoor selecteerden zij experimentele en quasi-experimentele onderzoeken die gericht waren op het vaststellen van (positieve) effecten van kunstonderwijs op andere vaardigheden (= transfer) zoals academische vaardigheden (wiskunde, taal) en hogere orde denkvaardigheden als kritisch en creatief denken en sociale vaardigheden. Op basis daarvan stelden zij vast dat causale effecten vooralsnog niet of beperkt vastgesteld konden worden, en dat over het algemeen (te) weinig empirisch onderzoek gedaan is naar de (transfer)effecten van kunstonderwijs op andere vaardigheden. lees meer

Winner, Goldstein en Vincent-Lancrin besluiten Art for Art's sake met het beleidsadvies dat de belangrijkste rechtvaardiging van kunsteducatie gericht is op het verwerven van artistieke vaardigheden: niet alleen technische of ambachtelijke vaardigheden, maar ook vaardigheden als nauwkeurig observeren, envisioning (je voorstellingsvermogen leren gebruiken); durven verkennen, exploreren; doorzettingsvermogen; expressie; samenwerken en reflecteren - en vaardigheden in denken en creativiteit en de sociale vaardigheden en attitudes die door kunstonderwijs ontwikkeld worden. Zij gaven verder aan dat de kunsten zo oud zijn als de mensheid, onderdeel uitmaken van alle culturen en een belangrijk domein van de menselijke ervaring zijn, net als wetenschap, technologie, wiskunde. Kunst is op een eigen specifieke wijze van belang voor het onderwijs. Leerlingen die een kunstvorm leren beheersen kunnen hun levenswerk of passie ontdekken. Maar voor alle kinderen is het leren over en door kunst een andere manier van leren dan het wetenschappelijke leren. Omdat in de kunst geen goed of fout bestaat kunnen leerlingen op een vrije manier exploreren en experimenteren. Kunst biedt daarnaast ruimte voor introspectie en het vinden van wat betekenisvol kan zijn voor iemand.

 

CULTUUR BEWEEGT: GOED NIEUWS OVER CULTUURKAART IN BRIEF MET VISIE OP CULTUUR EN MUSEUMBRIEF. Gisteren is de brief met de visie op cultuur en de museumbrief van minister Bussemaker verschenen. Daarnaast is ook de brief met de visie op cultuur van minister Bussemaker verschenen. Beiden getuigen van een duidelijke ondersteuning van de rol van kunst en cultuur in het onderwijs. De brief over de bovenbouw havo/vwo en CKV laat nog even op zich wachten. Maar goed nieuws dus over kunst en cultuureducatie in beide brieven. In de brief met haar visie op cultuur "Cultuur beweegt" staat: "Ons land is rijk aan kunstwerken, boeken, bodemschatten, volkscultuur en historische archieven uit allerlei perioden. In het hedendaagse hebben we dj’s, symfonische muziek, literatuur en film van hoog niveau. Een rijkdom die internationaal geroemd wordt en waar we trots op mogen zijn. Het contact met de authentieke objecten en de verhalen in musea, archieven en bibliotheken, maar ook met de leefomgeving in de vorm van monumenten, archeologie en architectuur doet ons beseffen wat het verschil is tussen toen en nu, tussen hier en daar, en tussen jezelf en de ander. Kortom: cultuur geeft inzicht in onszelf, maar vooral ook in de belevingswereld van anderen. Cultuur biedt mens en maatschappij mogelijkheden om zich te ontplooien. Cultuuronderwijs geeft kinderen en jongeren kennis mee over kunst, media en erfgoed. De kunstvakken in het bijzonder hebben een functie in het stimuleren van creativiteit en het ontwikkelen van creatieve vaardigheden. Cultuuronderwijs heeft een rol in de sterk veranderende arbeidsmarkt in de Westerse wereld, waarbij de vraag naar zowel handarbeid als routinematig administratief werk afneemt en die naar niet-routinematige vaardigheden toeneemt. Daarmee groeit het belang van de 21st Century Skills: het vermogen om in te spelen op veranderingen, met creatieve en inventieve oplossingen. Kortom: het vermogen tot innovatie. Creativiteit en innovatie zijn voorwaarden voor de verdere groei van onze kennissamenleving. [..] Cultuur verbindt en heeft een socialiserende functie." In het rapport wordt o.a. verwezen naar een erg interessant artikel in het Financieel Dagblad van 9 februari 2013 'Topsector creatieve industrie niet compleet als de kunsten er geen deel van uitmaken' van Rinnooy Kan, A., Rutten, P., & Stikker, M. Citaat: "Hoogwaardig talent, nodig voor een innovatieve economie, laaft zich graag aan artistieke, creatieve bronnen. Kunst en cultuur zijn essentiële onderdelen van een innovatief ecosysteem."

WAAROM KUNSTVAKKEN KIEZEN? Er was ooit een folder van een van de vakverenigingen om uit te delen aan leerlingen, zodat zij informatie kregen over het kiezen van een kunstvak als examenvak. Hierbij een folder die recent ontwikkeld is. Hierbij de Folder Waarom kunstvakken kiezen?.

 

ARCHIEF 
Raw/RAUW - tentoonstelling Fundament Foundation en educatief materiaal bij de tentoonstelling.   

 

WEBLINKS